PortaliForumPytësoriRegjistrohuidentifikimi

Share | 
 

 Zgjidhet misteri i riciklimit te pluhurit Yjor

Shiko temën e mëparshme Shiko temën pasuese Shko poshtë 
AutoriMesazh
Gon!
Admin
Admin
avatar

Numri i postimeve : 666
Pikët : 2267
Reputation : 85
Join date : 16/02/2012
Mosha : 30

MesazhTitulli: Zgjidhet misteri i riciklimit te pluhurit Yjor    Thu May 10, 2012 7:47 pm

Zgjidhet misteri i riciklimit te pluhurit Yjor


Misteri qe rezultonte prej nje kohe te gjate rreth asaj se si yjet ne zhdukje leshojne materiale te planeteve, pohohet nga shkencetaret se eshte tashme ceshtje e zgjidhur. Nderkohe qe yjet si Dielli jane te njohur per humbjen e mases se tyre ne vitet e fundit te jetes, ajo cfare kishte mbetur ende e paqarte ishte se si ky pluhur del jasht tyre.

Shkencetaret qe raportojne per natyren pershkruajne nje studim astronomik me rezultat te jashtezakonshme per zgjidhjen e ketij misteri. Ata gjeten grimca pluhuri te shtrira pergjate miliona metrash, e cila ishte nje sasi e mjaftueshme e shtyre nga drita e yllit prane vdekjes.

Ekipi i astronomeve nga universitetet Australiane dhe Evropiane moren nje veshtrim ne 3 te ashtu quajtura Yjet gjigand te kuq - yjet qe ishin dikur sic eshte Dielli yne tani, por qe kane shteruar furnizimin e tyre te hidrogjenit dhe jane rritur ne permasa gjigante. Ne ate proces eshte edhe rasti extrem ku yjet si Dielli yne i leshojne materialet jashte duke u kthyer ne Xhuxha te Bardhe.

Cfare ka hutuar astronomet deri tani eshte se si eshte debuar material, dhe modelet kompjuterike te ketij procesi sugjerojne se grimcat e pluhurit qe dalin nga yjet jane aq te vogla se qe ata thjesht absorbojne driten rreth tyre dhe i nenshtrohen nje ngrohje te rendesishme.
Matjet u bene me nga Observatori Jugor i Europes VLT. Per te mare nje veshtrim te pluhurin perreth tre gjigandeve te kuq, Astronomi, Mr Norris dhe koleget e tij perdoren teleskopin e madh ne Kili, duke aplikuar nje teknike te quajtur interferometry polarimetric.

Drita nga tre yjet, ashtu si drita nga Dielli jone, eshte jo e polarisuar qe do te thote se valet e drites valezojne ne drejtime te ndryshme. Por drita qe godet pluhurin perreth tyre eshte jo favorizuese ndaj nesh, duke valezuar jo drejt nesh por ne drejtime te ndryshme. Ekipi rafinoi nje metode duke bllokuar nje pjese drite te Observatorit VLT dhe duke kombinuar imazhet e yjeve te ndryshem te polarizur. Si rezultat, ata thane se objektet e largeta jane te ndara nga vetem 15 miliard grade ne qiell.

Kjo eshte e barabarte si te jesh duke ndenjur ne Sydney dhe te jesh ne gjendje te shohesh nje filxhan kafeje ulur ne nje tavoline ne Melburn, gjithashtu te jesh dhe ne gjendje per te matur madhesine e saj, shpjegoi Norris. Ekipi pa se sfera e pluhurit qe rrethonte Xhuxhat e kuq ishte me e vogel sec sygjeronin disa modele, - dy here te rrezes se vete yjeve. Skuadra arriti te analizoje te dhenat duke vene re se kokrrat e pluhurit qe shperndahen ne hapesire varen nga ngjyra e drites qe i godet ato, keshtu qe ata arriten te mbledhin te dhenat e ngjyrave te ndryshme dhe madhesine mesatare te kokrrave te pluhurit.

Elton Balla
Oxford Angli 2012
Mbrapsht në krye Shko poshtë
http://explorerkosova.the-up.com
 
Zgjidhet misteri i riciklimit te pluhurit Yjor
Shiko temën e mëparshme Shiko temën pasuese Mbrapsht në krye 
Faqja 1 e 1
 Similar topics
-
» Thaçi: Presidenti do të zgjidhet nga PDK-ja
» Zbulohet misteri i Trekëndëshit të Bermudeve? (Foto)

Drejtat e ktij Forumit:Ju nuk mund ti përgjigjeni temave të këtij forumi
 :: SHKENCË :: T E K N O LO G J I :: A S T R O N O M I-
Kërce tek: